Đăng ký nhãn hiệu mỹ phẩm: Nhóm 3, công bố mỹ phẩm và gia công OEM

Vì sao đăng ký nhãn hiệu mỹ phẩm cần làm sớm?

Đăng ký nhãn hiệu mỹ phẩm là bước xác lập quyền độc quyền đối với tên gọi, logo của dòng son, kem dưỡng, serum, dầu gội… thông qua văn bằng bảo hộ do Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp. Ngành mỹ phẩm có hai đặc thù khiến việc này cấp bách hơn nhiều ngành khác: thương hiệu gần như là toàn bộ giá trị của sản phẩm, và phần lớn thương hiệu mới không tự sản xuất mà thuê nhà máy gia công (OEM/ODM). Nếu chưa nộp đơn, rủi ro bị người khác, kể cả đối tác, đăng ký trước là có thật.

Việt Nam bảo hộ nhãn hiệu theo nguyên tắc nộp đơn đầu tiên (Điều 90 Luật Sở hữu trí tuệ). Tức là khi có nhiều đơn cho nhãn hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn, người nộp đơn hợp lệ sớm nhất được ưu tiên, chứ không phải người dùng trước. Với mỹ phẩm, phiếu công bố sản phẩm hay hóa đơn bán hàng không thay thế được văn bằng bảo hộ nhãn hiệu.

Bài viết tập trung vào Nhóm 3, quan hệ với công bố mỹ phẩm và quyền sở hữu nhãn hiệu khi gia công OEM.

Nhóm 3 Bảng phân loại Nice: nhóm cốt lõi của mỹ phẩm

Đơn nhãn hiệu phải ghi rõ danh mục hàng hóa/dịch vụ, phân loại theo Bảng phân loại quốc tế Nice. Cục Sở hữu trí tuệ đã công bố áp dụng Bảng Nice phiên bản 13-2026 từ ngày 01/01/2026, nên danh mục trong đơn cần dùng thuật ngữ phù hợp với phiên bản này.

Đa số sản phẩm mỹ phẩm nằm ở Nhóm 3, gồm mỹ phẩm không chứa thuốc, chế phẩm chăm sóc da, chăm sóc tóc, nước hoa, tinh dầu, xà phòng, sản phẩm vệ sinh răng miệng không chứa thuốc… Tuy vậy, một thương hiệu làm đẹp thường cần bảo hộ thêm các nhóm khác:

Nhóm Nice	Ví dụ hàng hóa/dịch vụ	Khi nào nên đăng ký
Nhóm 3	Kem dưỡng da, sữa rửa mặt, serum, son môi, dầu gội, nước hoa, tinh dầu (không chứa thuốc)	Bắt buộc với hầu hết thương hiệu mỹ phẩm
Nhóm 5	Chế phẩm có chứa dược chất, sản phẩm vệ sinh có tính chất y tế	Khi dòng sản phẩm có thể được phân loại là thuốc, chế phẩm y tế
Nhóm 35	Dịch vụ mua bán, bán lẻ mỹ phẩm, quảng cáo	Khi mở cửa hàng, website, gian hàng bán đa thương hiệu
Nhóm 44	Dịch vụ spa, thẩm mỹ, chăm sóc sắc đẹp	Khi thương hiệu đồng thời là tên spa, clinic

Lưu ý thực tiễn:

• Không nên ghi chung chung "mỹ phẩm" rồi bỏ qua. Hãy liệt kê cụ thể các sản phẩm đang và sẽ kinh doanh trong 3–5 năm tới, vì phạm vi bảo hộ chỉ rộng bằng danh mục bạn đăng ký.
• Ranh giới giữa Nhóm 3 và Nhóm 5 khá nhạy cảm: sản phẩm quảng cáo công dụng "điều trị" có thể bị xem là thuốc, vừa ảnh hưởng phân loại nhãn hiệu, vừa vi phạm quy định về công bố tính năng mỹ phẩm.
• Kiểu dáng chai lọ, hộp đựng đặc trưng nên được bảo hộ riêng dưới dạng kiểu dáng công nghiệp. Xem thêm đăng ký kiểu dáng công nghiệp cho bao bì sản phẩm.

Công bố mỹ phẩm và đăng ký nhãn hiệu: hai thủ tục khác nhau

Rất nhiều chủ thương hiệu cho rằng đã có số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm là "đã đăng ký thương hiệu". Đây là hiểu nhầm phổ biến và nguy hiểm.

Tiêu chí	Công bố sản phẩm mỹ phẩm	Đăng ký nhãn hiệu mỹ phẩm
Mục đích	Điều kiện để sản phẩm được lưu thông hợp pháp (quản lý chất lượng, an toàn)	Xác lập quyền độc quyền với tên/logo
Cơ quan	Cơ quan chuyên môn về y tế thuộc UBND cấp tỉnh nơi đặt nhà máy (với mỹ phẩm sản xuất trong nước); Cục Quản lý Dược (với mỹ phẩm nhập khẩu)	Cục Sở hữu trí tuệ
Căn cứ chính	Nghị định 93/2016/NĐ-CP; Thông tư 06/2011/TT-BYT (sửa đổi bởi Thông tư 29/2020/TT-BYT, 34/2025/TT-BYT)	Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi 2022, 2025); Nghị định 65/2023/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 100/2026/NĐ-CP)
Thời gian	03 ngày làm việc với hồ sơ hợp lệ	Nhiều tháng (thẩm định nội dung 05 tháng theo luật mới)
Có xét khả năng phân biệt, trùng lặp tên?	Không	Có
Quyền ngăn người khác dùng tên	Không	Có, trong phạm vi văn bằng

Điểm mấu chốt: cơ quan y tế không tra cứu xung đột nhãn hiệu khi tiếp nhận phiếu công bố. Bạn hoàn toàn có thể có phiếu công bố hợp lệ cho một sản phẩm mang tên đã thuộc quyền của người khác, và vẫn bị xử lý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, buộc thay bao bì, thu hồi hàng.

Lưu ý thực tiễn về trình tự:

1. Tra cứu nhãn hiệu trước khi chốt tên, thiết kế bao bì và làm hồ sơ công bố.
2. Nộp đơn nhãn hiệu ngay khi chốt tên, không chờ sản phẩm ra mắt.
3. Làm hồ sơ công bố với tên nhãn hàng thống nhất với nhãn hiệu đã nộp đơn. Đổi tên sau khi đã công bố sẽ phát sinh thủ tục và chi phí in lại bao bì.

Gia công OEM: ai là chủ nhãn hiệu?

Nguyên tắc: bên đặt gia công nên là người nộp đơn

Theo Điều 87 Luật Sở hữu trí tuệ, tổ chức, cá nhân có quyền đăng ký nhãn hiệu dùng cho hàng hóa do mình sản xuất hoặc dịch vụ do mình cung cấp; tổ chức, cá nhân tiến hành hoạt động thương mại hợp pháp cũng có quyền đăng ký nhãn hiệu cho sản phẩm mình đưa ra thị trường nhưng do người khác sản xuất, với điều kiện người sản xuất không sử dụng nhãn hiệu đó cho sản phẩm và không phản đối việc đăng ký. Vì vậy, thương hiệu mỹ phẩm thuê nhà máy gia công vẫn đứng tên chủ đơn được, và nên làm như vậy.

Rủi ro thường gặp là nhà máy, hoặc đơn vị trung gian thiết kế, tự nộp đơn nhãn hiệu cho tên thương hiệu của khách. Khi đó, bên đặt gia công phải đi đường dài: phản đối đơn, yêu cầu hủy bỏ hiệu lực văn bằng, hoặc tranh chấp. Phân tích sâu hơn tại bài sở hữu trí tuệ trong hợp đồng gia công và sản xuất OEM.

Mối liên hệ với hồ sơ công bố

Theo thủ tục cấp số tiếp nhận Phiếu công bố mỹ phẩm sản xuất trong nước, nếu tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường không phải là nhà sản xuất, hồ sơ phải có giấy ủy quyền của nhà sản xuất hoặc chủ sở hữu sản phẩm. Đồng thời, cơ sở sản xuất phải có Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm do Sở Y tế nơi đặt nhà máy cấp.

Khi đứng tên nhãn hiệu, bạn có căn cứ rõ ràng để chứng minh mình là chủ sở hữu sản phẩm, chủ động công bố và đổi nhà máy khi cần, thay vì phụ thuộc vào bên gia công.

Điều khoản cần có trong hợp đồng gia công

• Xác nhận nhãn hiệu, tên sản phẩm, thiết kế bao bì thuộc sở hữu của bên đặt gia công; nhà máy chỉ được sử dụng để sản xuất theo đơn hàng.
• Cấm nhà máy và các bên liên quan nộp đơn đăng ký nhãn hiệu trùng hoặc tương tự, ở Việt Nam và nước ngoài.
• Cấm sản xuất, bán ra ngoài sản phẩm mang nhãn hiệu, hàng thừa, bao bì lỗi; quy định tiêu hủy có biên bản.
• Quy định quyền đối với công thức, nghĩa vụ bảo mật và chế tài vi phạm.
• Nghĩa vụ hợp tác của nhà máy trong hồ sơ công bố, cung cấp giấy ủy quyền, tài liệu khi cơ quan y tế kiểm tra.

Luật Taga hỗ trợ tư vấn soạn thảo hợp đồng gia công với các điều khoản này.

Quy trình đăng ký nhãn hiệu mỹ phẩm theo luật mới

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ số 131/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/4/2026, rút ngắn đáng kể thời hạn xử lý đơn:

Giai đoạn	Thời hạn theo quy định hiện hành
Thẩm định hình thức	01 tháng kể từ ngày nộp đơn
Công bố đơn	01 tháng kể từ ngày đơn được chấp nhận hợp lệ (trước đây 02 tháng)
Thẩm định nội dung	05 tháng kể từ ngày công bố đơn (trước đây 09 tháng)
Thẩm định nhanh	03 tháng, nếu đáp ứng điều kiện do Chính phủ quy định (Nghị định 100/2026/NĐ-CP)

Các bước cơ bản:

1. Tra cứu sơ bộ khả năng trùng, tương tự trong Nhóm 3 và các nhóm liên quan.
2. Chuẩn bị hồ sơ: tờ khai, mẫu nhãn hiệu, danh mục hàng hóa/dịch vụ, chứng từ nộp phí, giấy ủy quyền (nếu nộp qua đại diện).
3. Nộp đơn trực tuyến hoặc trực tiếp tại Cục Sở hữu trí tuệ.
4. Theo dõi, trả lời thông báo của Cục trong quá trình thẩm định.
5. Nộp lệ phí cấp văn bằng khi có thông báo dự định cấp.

Văn bằng có hiệu lực 10 năm kể từ ngày nộp đơn và gia hạn được nhiều lần, mỗi lần 10 năm. Thời hạn trên là thời hạn luật định; thực tế có thể kéo dài nếu đơn phải sửa đổi, có ý kiến người thứ ba hoặc bị từ chối. Về phí, lệ phí nhà nước hiện có chính sách ưu đãi theo thời kỳ, nên vui lòng liên hệ Luật Taga để được báo mức áp dụng tại thời điểm nộp đơn.

Xem chi tiết dịch vụ đăng ký bảo hộ nhãn hiệu của Luật Taga.

Những lỗi thường gặp với nhãn hiệu mỹ phẩm

• Dùng từ mô tả như "White", "Collagen", "Skin Care", "Organic", "Thảo mộc" làm phần chính của nhãn hiệu. Các dấu hiệu mô tả công dụng, thành phần, chất lượng thường bị coi là không có khả năng phân biệt.
• Đặt tên gần giống thương hiệu quốc tế để "ăn theo", dễ bị từ chối hoặc bị xử lý xâm phạm. Tham khảo thêm bảo hộ nhãn hiệu nổi tiếng tại Việt Nam.
• Đứng tên cá nhân (founder, KOL) trong khi công ty mới là bên kinh doanh. Cách làm này vẫn hợp pháp nhưng cần hợp đồng li-xăng rõ ràng, xem li-xăng nhãn hiệu.
• Bán hàng xuất khẩu, livestream xuyên biên giới mà chỉ bảo hộ ở Việt Nam. Nhãn hiệu có tính lãnh thổ; cân nhắc đăng ký nhãn hiệu quốc tế cho thị trường mục tiêu.

Khi phát hiện hàng giả, hàng nhái trên sàn thương mại điện tử, văn bằng bảo hộ là căn cứ quan trọng để yêu cầu gỡ gian hàng và xử lý. Luật Taga hỗ trợ xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Căn cứ pháp lý

• Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/4/2026).
• Nghị định 65/2023/NĐ-CP quy định chi tiết về sở hữu công nghiệp, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 100/2026/NĐ-CP.
• Nghị định 93/2016/NĐ-CP quy định về điều kiện sản xuất mỹ phẩm (sửa đổi bởi Nghị định 155/2018/NĐ-CP).
• Thông tư 06/2011/TT-BYT quy định về quản lý mỹ phẩm, sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 29/2020/TT-BYT và Thông tư 34/2025/TT-BYT (hiệu lực từ 18/8/2025).
• Bảng phân loại quốc tế hàng hóa, dịch vụ Nice phiên bản 13-2026.

Kết luận

Với thương hiệu mỹ phẩm, đặc biệt là thương hiệu thuê gia công OEM, nhãn hiệu là tài sản cần được bảo vệ trước khi in bao bì và công bố sản phẩm. Chọn đúng Nhóm 3 và các nhóm liên quan, thống nhất tên nhãn hàng giữa hồ sơ nhãn hiệu và hồ sơ công bố, cùng hợp đồng gia công chặt chẽ sẽ giúp bạn tránh phần lớn rủi ro mất thương hiệu.

Cần tra cứu, đánh giá khả năng bảo hộ và nộp đơn đăng ký nhãn hiệu mỹ phẩm? Hãy liên hệ Luật Taga hoặc gọi hotline 0968 856 464 để được luật sư sở hữu trí tuệ tư vấn.