Nhãn hiệu tương tự gây nhầm lẫn: Tiêu chí đánh giá theo Thông tư 10/2026 và ví dụ

Nhãn hiệu tương tự gây nhầm lẫn là lý do phổ biến khiến đơn đăng ký nhãn hiệu bị từ chối, đồng thời là căn cứ trung tâm để xác định hành vi xâm phạm. Từ ngày 01/4/2026, tiêu chí đánh giá được hướng dẫn tại Thông tư 10/2026/TT-BKHCN (thay thế Thông tư 23/2023/TT-BKHCN). Bài viết phân tích từng tiêu chí, kèm ví dụ và lưu ý thực tiễn.

1. Thế nào là nhãn hiệu tương tự gây nhầm lẫn?

Theo khoản 2 Điều 74 Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi, bổ sung đến Luật số 131/2025/QH15), một dấu hiệu bị coi là không có khả năng phân biệt nếu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của người khác đã đăng ký, đã nộp đơn sớm hơn hoặc nhãn hiệu nổi tiếng, dùng cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự.

Kết luận "tương tự gây nhầm lẫn" luôn là kết quả của hai phép so sánh cùng lúc:

1. So sánh dấu hiệu (chữ, hình, âm thanh) với nhãn hiệu đối chứng;
2. So sánh hàng hóa, dịch vụ mang dấu hiệu với hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu đối chứng.

Nhãn hiệu có trước được gọi là "nhãn hiệu đối chứng" (Điều 78 Thông tư 10/2026).

2. Tiêu chí so sánh dấu hiệu theo Điều 78 Thông tư 10/2026/TT-BKHCN

2.1. Dấu hiệu chữ và dấu hiệu hình

Theo khoản 1 Điều 78, khi thẩm định cần so sánh:

• Cách phát âm và ý nghĩa – áp dụng với dấu hiệu chữ;
• Cấu tạo và cách thức thể hiện – áp dụng với cả dấu hiệu chữ và dấu hiệu hình.

Từ đó, Thông tư phân biệt hai mức độ:

Mức độ	Tiêu chí theo Điều 78 Thông tư 10/2026
Trùng	Dấu hiệu giống hệt nhãn hiệu đối chứng về cấu tạo và cách thức thể hiện
Tương tự gây nhầm lẫn	Gần giống về cấu tạo hoặc/và cách phát âm hoặc/và ý nghĩa hoặc/và hình thức thể hiện, đến mức người tiêu dùng tưởng lầm hai đối tượng là một, đối tượng này là biến thể của đối tượng kia, hoặc hai đối tượng có cùng nguồn gốc thương mại
Trường hợp đặc biệt	Dấu hiệu chỉ là bản phiên âm hoặc dịch nghĩa từ nhãn hiệu đối chứng là nhãn hiệu nổi tiếng

Cụm từ "hoặc/và" rất quan trọng: chỉ cần một yếu tố gần giống (ví dụ chỉ riêng cách phát âm) cũng có thể đủ để kết luận tương tự, nếu mức độ gần giống khiến người tiêu dùng nhầm lẫn về nguồn gốc.

2.2. Dấu hiệu âm thanh

Với nhãn hiệu âm thanh (khoản 2 Điều 78), cơ quan thẩm định so sánh:

• Yếu tố âm thanh: độ dài, cấu trúc, thành phần của âm thanh; giai điệu, tiết tấu, nhịp điệu…;
• Yếu tố ngôn ngữ (nếu có): cách phát âm, ý nghĩa.

Xem thêm: Bảo hộ nhãn hiệu âm thanh và nhãn hiệu chuyển động tại Việt Nam.

2.3. Ví dụ minh họa (giả định)

Các ví dụ sau chỉ nhằm giải thích tiêu chí, không phải kết luận thẩm định đối với bất kỳ nhãn hiệu có thật nào:

• Gần giống về cấu tạo và phát âm: "VELORA" và "VELORRA" – chỉ thêm một ký tự, cách đọc gần như không đổi. Với cùng mặt hàng mỹ phẩm, nguy cơ bị đánh giá tương tự gây nhầm lẫn là rất cao.
• Gần giống về phát âm dù viết khác: "QUÝ PHÁT" và "KUY FAT" – cấu tạo chữ khác nhau nhưng người Việt đọc gần như trùng.
• Gần giống về ý nghĩa: "HẠC TRẮNG" và "WHITE CRANE" – một bên là bản dịch của bên kia. Nếu nhãn hiệu đối chứng là nhãn hiệu nổi tiếng, Thông tư coi đây là tương tự gây nhầm lẫn theo điểm c2; với nhãn hiệu thông thường, cơ quan thẩm định vẫn có thể kết luận tương tự dựa trên tiêu chí ý nghĩa tại điểm c1, tùy mức độ nhận biết của người tiêu dùng đối với từ ngữ nước ngoài.
• Biến thể của nhãn hiệu gốc: "MINHAN" so với "MINHAN PLUS" – thêm từ mô tả "PLUS" khiến người tiêu dùng dễ hiểu đây là dòng sản phẩm mới của cùng chủ sở hữu.

3. Tiêu chí so sánh hàng hóa, dịch vụ

Hai dấu hiệu giống nhau nhưng dùng cho sản phẩm không liên quan thường không bị coi là gây nhầm lẫn (trừ nhãn hiệu nổi tiếng). Khoản 3 Điều 78 Thông tư 10/2026 hướng dẫn:

Trường hợp	Tiêu chí
Hàng hóa/dịch vụ trùng nhau (cùng loại)	Cùng bản chất (thành phần, cấu tạo…) và cùng chức năng, mục đích sử dụng; hoặc bản chất gần giống nhau và cùng chức năng, mục đích sử dụng
Hàng hóa/dịch vụ tương tự	Tương tự về bản chất hoặc về chức năng, mục đích sử dụng, và được đưa ra thị trường theo cùng kênh thương mại (cùng phương thức phân phối, bán cùng nhau hoặc cạnh nhau, cùng loại cửa hàng, cùng nhóm người tiêu dùng…)
Hàng hóa tương tự dịch vụ	Có mối liên quan về bản chất (cái này cấu thành từ cái kia), về chức năng (thường dùng cùng nhau) hoặc về phương thức thực hiện (cái này là kết quả của việc khai thác cái kia)

Ví dụ minh họa: cà phê rang xay (hàng hóa) và dịch vụ quán cà phê có mối liên hệ chặt chẽ – quán sử dụng chính sản phẩm cà phê để phục vụ khách. Vì vậy, một dấu hiệu tương tự nhãn hiệu cà phê đã đăng ký vẫn có thể bị từ chối khi nộp cho dịch vụ quán cà phê dù hai bên khác nhóm theo Bảng phân loại Nice. Tham khảo thêm: Bảo hộ nhãn hiệu cho thương hiệu cà phê và đồ uống Việt Nam.

Lưu ý thực tiễn: Bảng phân loại Nice chỉ là công cụ phân loại hành chính. Cùng nhóm không mặc nhiên có nghĩa là tương tự, và khác nhóm cũng không bảo đảm an toàn. Tiêu chí quyết định là bản chất, chức năng, mục đích sử dụng và kênh thương mại.

4. Kết hợp hai phép so sánh: khi nào bị coi là gây nhầm lẫn?

Khoản 4 Điều 78 Thông tư 10/2026 xác định dấu hiệu bị coi là trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn trong các trường hợp:

1. Dấu hiệu trùng + hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự;
2. Dấu hiệu tương tự gây nhầm lẫn + hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự;
3. Dấu hiệu trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu nổi tiếng, dù hàng hóa, dịch vụ không trùng, không tương tự, nhưng việc sử dụng có thể khiến người tiêu dùng lầm tưởng có mối quan hệ với chủ sở hữu nhãn hiệu nổi tiếng, có khả năng làm suy giảm khả năng phân biệt hoặc tổn hại uy tín của nhãn hiệu đó.

Chi tiết về nhãn hiệu nổi tiếng: Bảo hộ nhãn hiệu nổi tiếng tại Việt Nam.

5. Cục Sở hữu trí tuệ tra cứu những nguồn nào?

Theo Điều 74 Thông tư 10/2026, khi đánh giá khả năng gây nhầm lẫn, Cục Sở hữu trí tuệ tra cứu tối thiểu:

• Đơn đăng ký nhãn hiệu (kể cả đơn Madrid chỉ định Việt Nam) có ngày nộp đơn/ưu tiên sớm hơn hoặc cùng ngày;
• Nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam cho hàng hóa, dịch vụ trùng, tương tự hoặc có liên quan;
• Nhãn hiệu đã chấm dứt hiệu lực chưa quá 3 năm (trừ trường hợp chấm dứt vì không sử dụng);
• Chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ, nhãn hiệu nổi tiếng đã được công nhận;
• Địa danh, quốc kỳ, quốc huy, biểu tượng của cơ quan, tổ chức, tên và hình ảnh danh nhân…

Khi cần thiết, Cục có thể tra cứu thêm tên thương mại, kiểu dáng công nghiệp, nhân vật trong tác phẩm. Ranh giới giữa nhãn hiệu và tên thương mại được phân tích tại: Bảo hộ tên thương mại và phân biệt với nhãn hiệu.

6. Tiêu chí "tương tự gây nhầm lẫn" khi xác định xâm phạm

Khi xử lý xâm phạm, theo Điều 77 Nghị định 65/2023/NĐ-CP, căn cứ xem xét là phạm vi bảo hộ (mẫu nhãn hiệu và danh mục hàng hóa, dịch vụ ghi trên văn bằng), và chỉ khẳng định có yếu tố xâm phạm khi đáp ứng đồng thời:

• Dấu hiệu bị nghi ngờ trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn – tức có một số thành phần hoàn toàn trùng hoặc tương tự đến mức không dễ dàng phân biệt về cấu tạo, cách phát âm, phiên âm, ý nghĩa, cách trình bày, màu sắc (với dấu hiệu nhìn thấy được), hoặc nhạc điệu, âm điệu (với dấu hiệu âm thanh), và việc sử dụng có khả năng gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng;
• Hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự về bản chất, chức năng, công dụng và có cùng kênh tiêu thụ, hoặc có mối liên quan về bản chất, chức năng, phương thức thực hiện.

Nếu phát hiện nhãn hiệu "na ná", tham khảo dịch vụ xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của Luật Taga.

7. Lưu ý thực tiễn khi đặt tên và nộp đơn

Tra cứu trước khi nộp đơn. Thời hạn thẩm định nội dung đơn nhãn hiệu đã rút còn 05 tháng theo Luật 131/2025/QH15, nhưng bị từ chối vẫn khiến doanh nghiệp mất thời gian, chi phí, có thể phải đổi bao bì. Nên tra cứu trước khi in ấn, quảng bá.

Đánh giá theo "ấn tượng tổng thể" và phần chủ đạo. Thông tư 10/2026 yêu cầu đánh giá lần lượt từng thành phần của dấu hiệu đối với từng hàng hóa, dịch vụ. Thực tế, phần chữ dễ đọc thường là phần người tiêu dùng dùng để gọi tên sản phẩm; thay đổi màu sắc, phông chữ hay thêm từ mô tả ("PLUS", "PRO", "VIỆT") thường không đủ để tạo khác biệt.

Không ỷ lại vào việc "đã dùng lâu". Việt Nam áp dụng nguyên tắc nộp đơn đầu tiên (Điều 79 Thông tư 10/2026). Sử dụng trước chỉ có ý nghĩa trong một số trường hợp như nhãn hiệu nổi tiếng, đơn nộp với dụng ý xấu.

Thu hẹp danh mục hoặc phản bác. Khi nhận thông báo dự định từ chối, có thể giới hạn danh mục để tránh vùng chồng lấn, hoặc lập luận dựa trên chính các tiêu chí tại Điều 78.

Theo dõi công bố đơn của người khác. Nếu phát hiện đơn tương tự nhãn hiệu của mình, chủ sở hữu nên cân nhắc nộp ý kiến phản đối trong thời hạn luật định. Xem: Quy trình phản đối đơn đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam. Trường hợp đơn của bạn đã bị từ chối, có thể tham khảo thủ tục khiếu nại quyết định từ chối đăng ký nhãn hiệu.

Lưu ý chuyển tiếp. Theo Điều 139 Thông tư 10/2026, về nguyên tắc đơn nộp trước ngày 01/4/2026 được xử lý theo pháp luật có hiệu lực tại thời điểm nộp đơn, trừ một số trường hợp Thông tư quy định riêng.

8. Căn cứ pháp lý

• Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15, Luật số 93/2025/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Luật 131/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/4/2026).
• Nghị định 65/2023/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 15/2026/NĐ-CP, Nghị định 33/2026/NĐ-CP và Nghị định 100/2026/NĐ-CP.
• Thông tư 10/2026/TT-BKHCN ngày 31/3/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ (hiệu lực từ 01/4/2026), được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 20/2026/TT-BKHCN; thay thế Thông tư 23/2023/TT-BKHCN.

Kết luận

Đánh giá nhãn hiệu tương tự gây nhầm lẫn là quy trình hai bước: so sánh dấu hiệu (phát âm, ý nghĩa, cấu tạo, cách thể hiện) và so sánh hàng hóa, dịch vụ (bản chất, chức năng, kênh thương mại). Kết luận cuối cùng vẫn phụ thuộc đánh giá trong từng hồ sơ cụ thể.

Nếu bạn đang đặt tên thương hiệu hoặc đã bị từ chối vì lý do tương tự, Luật Taga hỗ trợ tra cứu, đánh giá và tư vấn chiến lược qua dịch vụ đăng ký bảo hộ nhãn hiệu. Liên hệ hotline 0968 856 464 hoặc gửi yêu cầu tư vấn để được luật sư hỗ trợ.