Quy định mới thuế thu nhập doanh nghiệp 2026

Tổng quan về thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026

Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) luôn là một trong những sắc thuế có tác động trực tiếp và sâu rộng nhất đến hoạt động kinh doanh của mọi doanh nghiệp. Bước sang năm 2026, hệ thống pháp luật về thuế TNDN tại Việt Nam tiếp tục có những thay đổi quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam chính thức áp dụng thuế suất tối thiểu toàn cầu theo Trụ cột 2 của OECD và ban hành nhiều chính sách ưu đãi thuế mới nhằm thu hút đầu tư.

Với kinh nghiệm tư vấn thuế cho hàng trăm doanh nghiệp trong và ngoài nước, Luật Taga tổng hợp và phân tích toàn bộ các điểm mới mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý trong năm 2026.

Khung pháp lý điều chỉnh thuế TNDN hiện hành

Trước khi đi vào các điểm mới, doanh nghiệp cần nắm rõ hệ thống văn bản pháp luật hiện hành điều chỉnh thuế TNDN:

Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 14/2008/QH12, được sửa đổi bổ sung bởi Luật số 32/2013/QH13 và Luật số 71/2014/QH13
Nghị định số 218/2013/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Thuế TNDN
Thông tư số 78/2014/TT-BTC và các thông tư sửa đổi bổ sung (Thông tư 96/2015/TT-BTC)
Nghị quyết số 107/2023/QH15 về việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu
Nghị định số 68/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Nghị quyết 107 về thuế tối thiểu toàn cầu

Lưu ý quan trọng: Năm 2026, Quốc hội đang xem xét Dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp sửa đổi toàn diện, dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/01/2027. Tuy nhiên, một số quy định chuyển tiếp đã được áp dụng từ năm tài chính 2026.

Thuế suất tối thiểu toàn cầu – Thay đổi lớn nhất năm 2026

Bối cảnh ra đời

Thuế suất tối thiểu toàn cầu (Global Minimum Tax – GMT) là sáng kiến của OECD/G20 trong khuôn khổ Trụ cột 2 (Pillar Two) nhằm chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận (BEPS). Việt Nam đã chính thức áp dụng từ năm tài chính 2024 theo Nghị quyết 107/2023/QH15, và năm 2026 là thời điểm các quy định được thực thi đầy đủ với nhiều hướng dẫn chi tiết hơn.

Đối tượng áp dụng

Thuế tối thiểu toàn cầu áp dụng đối với:

Các tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu EUR trở lên trong ít nhất 2 năm của 4 năm tài chính liền kề trước năm tính thuế
Bao gồm cả tập đoàn có công ty mẹ tối cao tại Việt Nam và tập đoàn có công ty mẹ tối cao ở nước ngoài nhưng có công ty thành viên hoạt động tại Việt Nam

Thuế suất và cách tính

Nội dung	Chi tiết
Thuế suất tối thiểu	15%
Cách tính thuế suất thực tế	Tổng số thuế TNDN đã nộp tại Việt Nam / Thu nhập ròng theo chuẩn GloBE
Thuế TNDN bổ sung	Phần chênh lệch giữa 15% và thuế suất thực tế × Thu nhập ròng
Loại trừ thu nhập	Thu nhập từ tài sản hữu hình và chi phí tiền lương theo công thức STTR

Tác động thực tế đối với doanh nghiệp FDI

Đây là điểm đặc biệt quan trọng. Nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tại Việt Nam hiện đang hưởng thuế suất ưu đãi 10% hoặc thậm chí miễn thuế trong giai đoạn đầu. Khi áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu:

Nếu thuế suất thực tế tại Việt Nam dưới 15%, phần chênh lệch sẽ bị thu bổ sung
Nếu Việt Nam không thu, quốc gia nơi đặt công ty mẹ sẽ thu phần thuế bổ sung này (theo quy tắc IIR – Income Inclusion Rule)

Ví dụ thực tế: Công ty Samsung Electronics Việt Nam đang hưởng thuế suất ưu đãi khoảng 5-10%. Với thuế tối thiểu toàn cầu, phần chênh lệch lên 15% có thể phải nộp bổ sung. Nếu Việt Nam không thu khoản này, Hàn Quốc (nơi đặt trụ sở chính) có quyền thu.

Thuế TNDN bổ sung nội địa (QDMTT)

Để giữ lại nguồn thu thuế, Việt Nam đã ban hành cơ chế Thuế bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn (Qualified Domestic Minimum Top-up Tax – QDMTT). Theo đó:

Việt Nam chủ động thu phần thuế bổ sung thay vì để quốc gia khác thu
Doanh nghiệp thuộc diện phải kê khai và nộp thuế QDMTT tại Việt Nam
Thời hạn nộp tờ khai: trong vòng 15 tháng kể từ ngày kết thúc năm tài chính (riêng năm đầu tiên áp dụng được gia hạn thêm 3 tháng)

Các chính sách ưu đãi thuế TNDN mới năm 2026

Ưu đãi cho doanh nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo

Nhằm bù đắp tác động của thuế tối thiểu toàn cầu, Chính phủ đã ban hành các chính sách hỗ trợ mới:

Hỗ trợ bằng tiền (cash grant) cho doanh nghiệp thuộc diện áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu nhưng có đóng góp lớn cho nền kinh tế
Khấu trừ tăng cường (super deduction) cho chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D): được khấu trừ 150-200% chi phí thực tế
Ưu đãi đặc biệt cho doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo

Ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME)

Theo Nghị định hướng dẫn Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa:

Loại doanh nghiệp	Thuế suất áp dụng
Doanh nghiệp siêu nhỏ (doanh thu ≤ 3 tỷ đồng/năm)	15%
Doanh nghiệp nhỏ (doanh thu ≤ 50 tỷ đồng/năm)	17%
Doanh nghiệp vừa và lớn	20% (thuế suất phổ thông)

Ưu đãi theo địa bàn và ngành nghề

Các mức ưu đãi thuế TNDN theo địa bàn vẫn được duy trì:

Thuế suất 10% trong 15 năm: Khu kinh tế, khu công nghệ cao, địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn
Thuế suất 17% trong 10 năm: Khu công nghiệp, địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn
Miễn thuế 4 năm, giảm 50% trong 9 năm tiếp theo: Dự án đầu tư mới tại địa bàn đặc biệt khó khăn

Chi phí được trừ và không được trừ – Những điểm mới cần lưu ý

Chi phí được trừ mới bổ sung

Năm 2026, một số loại chi phí được hướng dẫn rõ hơn về điều kiện được trừ:

Chi phí chuyển đổi số: Chi phí mua phần mềm, thuê dịch vụ điện toán đám mây, đào tạo nhân sự về công nghệ thông tin được trừ toàn bộ khi có hóa đơn, chứng từ hợp lệ
Chi phí ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị): Chi phí thực hiện báo cáo phát triển bền vững, chi phí xử lý môi trường vượt mức quy định được trừ khi có xác nhận của cơ quan chức năng
Chi phí phúc lợi nhân viên: Mức trần chi phí phúc lợi được nâng từ 01 tháng lương bình quân lên 1,5 tháng lương bình quân thực tế

Chi phí không được trừ – Lưu ý đặc biệt

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các khoản chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN:

Chi phí không có hóa đơn, chứng từ theo quy định
Chi phí tiền lương nếu không có hợp đồng lao động, bảng thanh toán lương
Chi phí quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại vượt quá 20% tổng chi phí được trừ (đối với doanh nghiệp mới thành lập trong 3 năm đầu được áp dụng mức 25%)
Phần chi phí lãi vay vượt 30% EBITDA theo quy định về giao dịch liên kết (Nghị định 132/2020/NĐ-CP)
Chi phí trích khấu hao tài sản cố định không sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh

Kinh nghiệm thực tế: Trong quá trình tư vấn, chúng tôi thường gặp trường hợp doanh nghiệp bị truy thu thuế TNDN do không chứng minh được tính hợp lý của chi phí quản lý phân bổ từ công ty mẹ ở nước ngoài. Đây là rủi ro rất phổ biến với doanh nghiệp FDI.

Quy định về giao dịch liên kết và chống chuyển giá

Nghĩa vụ lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết

Theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bổ sung), doanh nghiệp có giao dịch liên kết phải:

Lập Hồ sơ quốc gia (Local File)
Lập Hồ sơ toàn cầu (Master File) nếu thuộc tập đoàn có doanh thu hợp nhất từ 18.000 tỷ đồng trở lên
Lập Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) nếu thuộc tập đoàn có doanh thu hợp nhất từ 18.000 tỷ đồng trở lên

Ngưỡng khống chế chi phí lãi vay

Chi phí lãi vay (sau khi trừ lãi tiền gửi và lãi cho vay) phát sinh trong kỳ tính thuế được trừ không vượt quá 30% EBITDA. Phần chi phí lãi vay không được trừ được chuyển sang kỳ tính thuế tiếp theo, tối đa 5 năm.

Điểm mới năm 2026

Cơ quan thuế tăng cường kiểm tra giao dịch liên kết, đặc biệt với các giao dịch về dịch vụ nội bộ tập đoàn và chuyển nhượng tài sản vô hình
Bổ sung quy định về thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA) song phương và đa phương, tạo cơ chế minh bạch hơn cho doanh nghiệp

Kê khai và quyết toán thuế TNDN năm 2026

Thời hạn kê khai

Loại tờ khai	Thời hạn nộp
Tạm nộp thuế TNDN hàng quý	Ngày 30 của tháng đầu quý sau
Quyết toán thuế TNDN năm	Ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm tài chính
Tờ khai thuế TNDN bổ sung (QDMTT)	Trong vòng 15 tháng kể từ ngày kết thúc năm tài chính

Quy định mới về tạm nộp thuế TNDN

Từ năm tài chính 2025 (theo Nghị định 64/2024/NĐ-CP sửa đổi), doanh nghiệp cần lưu ý:

Tổng số thuế TNDN tạm nộp 4 quý không được thấp hơn 80% số thuế TNDN phải nộp theo quyết toán năm
Nếu nộp thiếu quá 20%, doanh nghiệp phải nộp tiền chậm nộp tính từ ngày 01/01 năm sau đến ngày thực nộp
Mức tính tiền chậm nộp: 0,03%/ngày trên số thuế chậm nộp

Lời khuyên thực tiễn: Doanh nghiệp nên ước tính sát số thuế TNDN phải nộp cả năm để phân bổ hợp lý cho 4 quý, tránh bị tính tiền chậm nộp. Đặc biệt, quý IV nên rà soát lại và điều chỉnh tạm nộp nếu cần.

Hóa đơn điện tử và nghĩa vụ tuân thủ mới

Từ năm 2026, việc áp dụng hóa đơn điện tử theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Thông tư 78/2021/TT-BTC đã đi vào giai đoạn ổn định. Doanh nghiệp cần đảm bảo:

100% hóa đơn phát hành dưới dạng điện tử và chuyển dữ liệu đến cơ quan thuế
Hóa đơn điện tử phải có chữ ký số hợp lệ
Lưu trữ hóa đơn điện tử tối thiểu 10 năm theo quy định
Đối với chi phí được trừ: hóa đơn điện tử là điều kiện bắt buộc (trừ các trường hợp ngoại lệ theo quy định)

Xử phạt vi phạm về thuế TNDN

Doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ thuế TNDN có thể đối mặt với các chế tài sau:

Chậm nộp tờ khai: Phạt từ 2 – 25 triệu đồng tùy mức độ vi phạm
Khai sai dẫn đến thiếu thuế: Phạt 20% số thuế khai thiếu + tiền chậm nộp
Trốn thuế: Phạt từ 1 đến 3 lần số thuế trốn + truy thu thuế + tiền chậm nộp
Vi phạm về giao dịch liên kết: Ấn định thuế theo giá thị trường + phạt vi phạm hành chính

Chiến lược tối ưu thuế TNDN hợp pháp cho doanh nghiệp

Với các thay đổi trong năm 2026, doanh nghiệp nên cân nhắc các chiến lược sau:

1. Rà soát và tối ưu cơ cấu chi phí

Đảm bảo toàn bộ chi phí có đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ
Tận dụng khấu trừ tăng cường cho chi phí R&D
Kiểm soát tỷ lệ chi phí quảng cáo, khuyến mại trong ngưỡng cho phép

2. Tận dụng ưu đãi thuế đúng quy định

Đăng ký và duy trì điều kiện ưu đãi thuế theo địa bàn, ngành nghề
Doanh nghiệp công nghệ cao: đảm bảo duy trì tỷ lệ doanh thu từ sản phẩm công nghệ cao
Doanh nghiệp SME: rà soát tiêu chí phân loại để hưởng thuế suất ưu đãi

3. Quản lý rủi ro giao dịch liên kết

Lập hồ sơ xác định giá đầy đủ và kịp thời
Cân nhắc xin APA để có sự đồng thuận trước với cơ quan thuế
Rà soát lại chính sách giá chuyển nhượng nội bộ tập đoàn

4. Chuẩn bị cho thuế tối thiểu toàn cầu

Đánh giá thuế suất thực tế (ETR) tại Việt Nam
Tính toán tác động của QDMTT đối với doanh nghiệp
Chuẩn bị hệ thống kế toán và báo cáo theo chuẩn GloBE

Kết luận

Năm 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chính sách thuế TNDN tại Việt Nam, đặc biệt với sự thực thi đầy đủ của thuế tối thiểu toàn cầu và các chính sách ưu đãi mới. Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật, rà soát và điều chỉnh chiến lược thuế để đảm bảo tuân thủ đúng quy định, đồng thời tối ưu hóa nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp.

Luật Taga – Đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi vấn đề pháp lý về thuế, kế toán và tuân thủ. Với đội ngũ luật sư và chuyên gia thuế giàu kinh nghiệm, chúng tôi cung cấp dịch vụ tư vấn thuế TNDN toàn diện:

Tư vấn tối ưu thuế TNDN hợp pháp
Lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết
Hỗ trợ kê khai, quyết toán thuế TNDN
Tư vấn thuế tối thiểu toàn cầu cho doanh nghiệp FDI
Đại diện doanh nghiệp làm việc với cơ quan thuế

Liên hệ ngay Luật Taga để được tư vấn miễn phí:

Hotline: 0968.856.464

Website: luattaga.vn

Email: contact@luattaga.vn

Quy định mới về thuế thu nhập doanh nghiệp 2026: Toàn bộ thay đổi doanh nghiệp cần nắm