Slogan có được đăng ký nhãn hiệu không? Điều kiện và lưu ý theo luật mới 2026

Nhiều doanh nghiệp hỏi: slogan có được đăng ký nhãn hiệu không? Câu trả lời ngắn gọn: có, nếu khẩu hiệu đáp ứng điều kiện bảo hộ nhãn hiệu, quan trọng nhất là khả năng phân biệt hàng hóa, dịch vụ của bạn với của người khác. Ngược lại, từ ngày 01/4/2026, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi số 131/2025/QH15 đã quy định rõ khẩu hiệu đứng một cách độc lập không thuộc phạm vi bảo hộ quyền tác giả. Vì vậy, với hầu hết doanh nghiệp, đăng ký nhãn hiệu gần như là con đường pháp lý chính để giữ độc quyền một câu slogan. Bài viết phân tích căn cứ pháp lý, tiêu chí thẩm định và lưu ý thực tiễn.

Slogan là gì dưới góc độ pháp luật sở hữu trí tuệ?

Slogan (khẩu hiệu) là cụm từ hoặc câu ngắn doanh nghiệp dùng trong quảng cáo, bao bì, website để truyền tải thông điệp thương hiệu. Pháp luật Việt Nam không có chế định riêng "bảo hộ slogan"; khẩu hiệu chỉ được bảo vệ thông qua các đối tượng đã được luật định:

• Nhãn hiệu: dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau (khoản 16 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ).
• Quyền tác giả: nay đã loại trừ rõ khẩu hiệu đứng độc lập.
• Chống cạnh tranh không lành mạnh: bảo vệ gián tiếp khi người khác dùng chỉ dẫn gây nhầm lẫn (Điều 130 Luật Sở hữu trí tuệ).

Slogan có được đăng ký nhãn hiệu không? Điều kiện cụ thể

Theo Điều 72 Luật Sở hữu trí tuệ, nhãn hiệu được bảo hộ nếu đáp ứng hai điều kiện: (1) là dấu hiệu nhìn thấy được dưới dạng chữ cái, từ ngữ, hình vẽ, hình ảnh, hình ba chiều hoặc kết hợp các yếu tố đó, thể hiện bằng một hoặc nhiều màu sắc, hoặc dấu hiệu âm thanh thể hiện được dưới dạng đồ họa; và (2) có khả năng phân biệt hàng hóa, dịch vụ của chủ sở hữu nhãn hiệu với hàng hóa, dịch vụ của chủ thể khác.

Slogan là dấu hiệu chữ nên điều kiện thứ nhất gần như luôn thỏa mãn. Vấn đề nằm ở khả năng phân biệt theo Điều 74, và việc slogan không rơi vào các dấu hiệu bị cấm tại Điều 73 (ví dụ dấu hiệu trái đạo đức xã hội, trật tự công cộng; dấu hiệu gây hiểu sai lệch, nhầm lẫn về nguồn gốc, tính năng, công dụng, chất lượng của hàng hóa).

Khả năng phân biệt – "cửa ải" lớn nhất của slogan

Khoản 1 Điều 74 Luật Sở hữu trí tuệ quy định nhãn hiệu có khả năng phân biệt nếu được tạo thành từ một hoặc một số yếu tố dễ nhận biết, dễ ghi nhớ, hoặc từ nhiều yếu tố kết hợp thành một tổng thể dễ nhận biết, dễ ghi nhớ, và không thuộc các trường hợp loại trừ tại khoản 2.

Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ (hiệu lực từ 01/4/2026) hướng dẫn đánh giá khả năng phân biệt của dấu hiệu chữ. Đối chiếu với đặc thù của slogan, các trường hợp dễ bị coi là không có khả năng phân biệt gồm:

Dạng slogan	Vì sao dễ bị từ chối	Ví dụ minh họa (giả định)
Mô tả chất lượng, công dụng, tính chất, giá trị của hàng hóa, dịch vụ	Thuộc nhóm dấu hiệu mô tả mà mọi người kinh doanh đều cần dùng	"Sạch khuẩn 99%" cho nước rửa tay
Lời khen ngợi, quảng cáo thông dụng	Từ ngữ đã được dùng phổ biến trong lĩnh vực, mất khả năng phân biệt	"Chất lượng hàng đầu", "Giá tốt nhất"
Câu quá dài, giống một đoạn văn	Tập hợp quá nhiều từ ngữ, người tiêu dùng không thể nhận biết, ghi nhớ như một nhãn hiệu	Một câu 25–30 chữ giới thiệu sản phẩm
Chỉ nguồn gốc địa lý, lĩnh vực kinh doanh	Thuộc trường hợp loại trừ của khoản 2 Điều 74	"Đặc sản miền Tây" cho trái cây
Gây hiểu sai về tính năng, chất lượng	Thuộc dấu hiệu không được bảo hộ theo Điều 73	"Chữa khỏi tiểu đường" cho thực phẩm

Ngược lại, slogan có cơ hội cao hơn khi có chơi chữ, ẩn dụ, kết hợp từ ngữ bất ngờ, mang tính gợi ý thay vì mô tả trực tiếp sản phẩm.

Ngoại lệ: khả năng phân biệt đạt được qua quá trình sử dụng

Theo hướng dẫn hiện hành, một số dấu hiệu chữ mang tính mô tả vẫn có thể được chấp nhận nếu người nộp đơn chứng minh được dấu hiệu đó đã và đang được sử dụng với chức năng nhãn hiệu và được người tiêu dùng thừa nhận rộng rãi trước ngày nộp đơn. Bằng chứng gồm thời gian bắt đầu, phạm vi, mức độ sử dụng, doanh số, mức độ nhận biết của người tiêu dùng. Dấu hiệu phải được sử dụng liên tục, phổ biến ở đúng dạng như thể hiện trong đơn.

Lưu ý thực tiễn: Gánh nặng chứng minh khá lớn. Đừng chủ động chọn slogan mô tả rồi trông chờ vào ngoại lệ này; hãy lưu giữ tài liệu quảng cáo, hóa đơn có ghi ngày tháng ngay từ khi bắt đầu dùng slogan.

Vì sao không nên trông vào quyền tác giả để bảo vệ slogan?

Trước đây, nhiều ý kiến cho rằng slogan "hay" có thể được bảo hộ như tác phẩm văn học. Tuy nhiên, khoản 7 Điều 1 Luật số 131/2025/QH15 đã bổ sung khoản 4 vào Điều 15 Luật Sở hữu trí tuệ, theo đó các đối tượng không thuộc phạm vi bảo hộ quyền tác giả bao gồm: "Ý tưởng; khẩu hiệu; tên tác phẩm một cách độc lập." Quy định này có hiệu lực từ ngày 01/4/2026.

Hệ quả thực tiễn:

• Khẩu hiệu đứng riêng lẻ không được bảo hộ quyền tác giả, kể cả khi doanh nghiệp đã thuê người sáng tác.
• Slogan nằm trong một tác phẩm lớn hơn (bài hát quảng cáo, tác phẩm mỹ thuật ứng dụng) thì tác phẩm đó vẫn có thể được bảo hộ, nhưng không trao độc quyền với câu chữ khẩu hiệu tách rời.

Nếu slogan được thể hiện cùng logo hoặc bộ nhận diện, bạn có thể tham khảo thêm bài đăng ký bản quyền logo và bộ nhận diện thương hiệu để kết hợp các hình thức bảo hộ, hoặc sử dụng dịch vụ đăng ký bản quyền cho phần thiết kế đồ họa.

So sánh các hình thức bảo vệ slogan

Tiêu chí	Nhãn hiệu	Quyền tác giả	Chống cạnh tranh không lành mạnh
Căn cứ	Điều 72, 73, 74 Luật SHTT	Điều 14, 15 Luật SHTT	Điều 130 Luật SHTT
Bảo hộ khẩu hiệu đứng độc lập	Có, nếu có khả năng phân biệt	Không (khoản 4 Điều 15)	Gián tiếp, theo từng vụ việc
Cách xác lập	Đăng ký tại Cục Sở hữu trí tuệ	Tự động phát sinh với tác phẩm đủ điều kiện	Không cần đăng ký, nhưng phải chứng minh hành vi
Thời hạn	10 năm từ ngày nộp đơn, gia hạn nhiều lần	Theo loại tác phẩm	Không áp dụng
Mức độ chắc chắn khi tranh chấp	Cao nhất nhờ văn bằng	Thấp với slogan	Phụ thuộc chứng cứ

Cách đăng ký slogan làm nhãn hiệu

Chọn cách thể hiện: slogan riêng hay kết hợp?

• Đăng ký riêng slogan dạng chữ: phạm vi bảo hộ rộng nhưng khắt khe hơn về khả năng phân biệt.
• Đăng ký slogan kết hợp với tên thương hiệu hoặc logo: dễ được chấp nhận hơn, nhưng phần slogan mô tả có thể bị coi là yếu tố không được bảo hộ riêng.

Chiến lược phổ biến là nộp song song đơn cho nhãn hiệu chính và đơn cho slogan.

Quy trình và thời hạn theo luật sửa đổi

1. Tra cứu sơ bộ để đánh giá khả năng phân biệt và nguy cơ trùng, tương tự với nhãn hiệu đã nộp đơn/đăng ký trước.
2. Nộp đơn tại Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), dạng giấy hoặc điện tử, kèm danh mục hàng hóa, dịch vụ phân nhóm theo Bảng phân loại Nice.
3. Thẩm định hình thức để xác định đơn hợp lệ.
4. Công bố đơn trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày đơn được coi là hợp lệ; trong 03 tháng kể từ ngày công bố, bên thứ ba có quyền phản đối.
5. Thẩm định nội dung trong thời hạn 05 tháng kể từ ngày công bố đơn (trước đây là 09 tháng). Người nộp đơn có thể yêu cầu thẩm định nhanh trong thời hạn 03 tháng đối với các trường hợp theo quy định của Chính phủ.
6. Cấp văn bằng nếu đơn đáp ứng điều kiện và người nộp đơn nộp đủ phí, lệ phí.

Thực tế thời gian có thể kéo dài nếu đơn phải sửa đổi, bị phản đối hoặc nhận thông báo dự định từ chối. Chi tiết các bước, hồ sơ và chi phí, xem dịch vụ đăng ký bảo hộ nhãn hiệu của Luật Taga.

Nếu slogan bị từ chối thì sao?

Khi nhận thông báo dự định từ chối vì thiếu khả năng phân biệt, người nộp đơn có thể lập luận về tính gợi ý của slogan, bổ sung bằng chứng sử dụng, thu hẹp danh mục hoặc chuyển sang dạng kết hợp. Nếu đã có quyết định từ chối, bạn có quyền khiếu nại theo thủ tục tại bài khiếu nại quyết định từ chối đăng ký nhãn hiệu.

Lưu ý thực tiễn khi xây dựng và bảo hộ slogan

• Kiểm tra pháp lý trước khi in ấn, quảng cáo để tránh phải thay đổi tốn kém khi phát hiện trùng nhãn hiệu người khác.
• Tránh từ ngữ khen ngợi chung chung như "tốt nhất", "số 1": vừa khó bảo hộ, vừa dễ vướng quy định quảng cáo.
• Nộp đơn sớm. Việt Nam áp dụng nguyên tắc nộp đơn đầu tiên; sử dụng trước mà không đăng ký không đương nhiên tạo ra độc quyền.
• Thỏa thuận rõ quyền với agency/freelancer. Hợp đồng thuê sáng tác nên ghi rõ doanh nghiệp được toàn quyền sử dụng, đăng ký nhãn hiệu và bên sáng tác không được chuyển giao cho người khác. Có thể tham khảo dịch vụ tư vấn soạn thảo hợp đồng.
• Sử dụng slogan đúng dạng đã đăng ký và duy trì việc sử dụng, tránh nguy cơ bị yêu cầu chấm dứt hiệu lực do không sử dụng.
• Kinh doanh quốc tế? Văn bằng Việt Nam chỉ có hiệu lực tại Việt Nam; cần cân nhắc đăng ký nhãn hiệu quốc tế.

Khi slogan đã được cấp văn bằng mà bị đối thủ sử dụng trái phép, chủ sở hữu có thể áp dụng biện pháp hành chính, dân sự; tham khảo dịch vụ xử lý xâm phạm.

Căn cứ pháp lý

• Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15, Luật số 93/2025/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Luật 131/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/4/2026).
• Nghị định số 65/2023/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 15/2026/NĐ-CP, Nghị định số 33/2026/NĐ-CP và Nghị định số 100/2026/NĐ-CP.
• Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN ngày 31/3/2026 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định số 65/2023/NĐ-CP.

Kết luận

Slogan có thể được đăng ký nhãn hiệu, với điều kiện có khả năng phân biệt và không thuộc các dấu hiệu bị loại trừ. Từ ngày 01/4/2026, khẩu hiệu đứng độc lập đã bị loại khỏi phạm vi bảo hộ quyền tác giả, nên đăng ký nhãn hiệu càng trở thành giải pháp then chốt. Hãy chọn slogan sáng tạo, kiểm tra pháp lý và nộp đơn sớm.

Bạn cần đánh giá khả năng bảo hộ slogan, tra cứu hoặc nộp đơn đăng ký nhãn hiệu? Hãy liên hệ Luật Taga hoặc gọi hotline 0968 856 464 để được luật sư sở hữu trí tuệ tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn.