Thành lập địa điểm kinh doanh 2026: Khác chi nhánh thế nào, thủ tục và nghĩa vụ thuế

Khi mở thêm cửa hàng, showroom hay kho hàng, nhiều doanh nghiệp băn khoăn nên thành lập địa điểm kinh doanh hay lập chi nhánh. Hai hình thức này khác nhau về chức năng, mã số, thủ tục và cách kê khai thuế. Bài viết dưới đây giải thích theo quy định đang có hiệu lực đến tháng 10/2026, trong đó có Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Địa điểm kinh doanh là gì?

Theo khoản 3 Điều 44 Luật Doanh nghiệp 2020, địa điểm kinh doanh là nơi doanh nghiệp tiến hành hoạt động kinh doanh cụ thể. Ví dụ: một cửa hàng bán lẻ, quầy giao dịch, xưởng sản xuất hoặc kho hàng có phát sinh hoạt động kinh doanh.

Địa điểm kinh doanh không có chức năng đại diện và không thực hiện "toàn bộ hoặc một phần chức năng" của doanh nghiệp như chi nhánh. Nó chỉ là nơi kinh doanh cụ thể, do doanh nghiệp hoặc chi nhánh trực tiếp quản lý.

Theo điểm a khoản 2 Điều 30 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp được lập địa điểm kinh doanh tại địa chỉ khác nơi đặt trụ sở chính hoặc đặt chi nhánh. Địa điểm này có thể nằm ở tỉnh, thành phố khác với trụ sở chính.

Phân biệt địa điểm kinh doanh và chi nhánh

Tiêu chí	Chi nhánh	Địa điểm kinh doanh
Khái niệm (Điều 44 Luật Doanh nghiệp)	Đơn vị phụ thuộc, thực hiện toàn bộ hoặc một phần chức năng của doanh nghiệp, kể cả chức năng đại diện theo ủy quyền	Nơi doanh nghiệp tiến hành hoạt động kinh doanh cụ thể
Thủ tục	Đăng ký hoạt động chi nhánh	Thông báo lập địa điểm kinh doanh
Hồ sơ	Theo khoản 2 Điều 45 Luật Doanh nghiệp, kèm quyết định và bản sao biên bản họp (tùy loại hình)	Thông báo lập địa điểm kinh doanh
Kết quả	Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh	Thông tin được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia; được cấp Giấy chứng nhận đăng ký địa điểm kinh doanh nếu doanh nghiệp có nhu cầu
Mã số	Mã số đơn vị phụ thuộc, đồng thời là mã số thuế của chi nhánh	Mã số địa điểm kinh doanh gồm 5 chữ số (00001–99999), không phải mã số thuế
Thuế	Có mã số thuế riêng, có thể tự kê khai tùy cách tổ chức kế toán	Dùng mã số thuế của doanh nghiệp hoặc chi nhánh chủ quản

Khi nào nên chọn địa điểm kinh doanh?

• Cần mở nhanh một điểm bán, kho hoặc xưởng, và không cần một đơn vị có bộ máy riêng.
• Muốn quản lý tập trung: kế toán, hợp đồng và hóa đơn đều do trụ sở chính hoặc chi nhánh chủ quản đảm nhận.
• Không cần người đứng đầu được ủy quyền ký hợp đồng, đại diện doanh nghiệp tại địa phương.

Khi nào nên lập chi nhánh?

• Đơn vị ở địa phương cần tự ký hợp đồng, tự tuyển dụng, có con dấu và tài khoản riêng.
• Doanh nghiệp muốn đơn vị này kê khai thuế, đóng BHXH bằng mã số riêng.

Lưu ý thực tiễn: Địa điểm kinh doanh chỉ được kinh doanh những ngành nghề doanh nghiệp đã đăng ký. Với ngành nghề kinh doanh có điều kiện (ăn uống, dược, giáo dục...), địa điểm đó thường phải tự đáp ứng điều kiện hoặc xin giấy phép, giấy chứng nhận riêng. Xem thêm: Đăng ký kinh doanh ngành nghề có điều kiện và Thủ tục đăng ký kinh doanh thực phẩm và đồ uống F&B.

Thủ tục thành lập địa điểm kinh doanh năm 2026

Bước 1: Ra quyết định lập địa điểm kinh doanh

Doanh nghiệp (hoặc chi nhánh, nếu địa điểm trực thuộc chi nhánh) quyết định lập địa điểm theo thẩm quyền trong Điều lệ. Cần xác định rõ: địa chỉ, tên địa điểm, ngành nghề hoạt động, người đứng đầu và đơn vị chủ quản.

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ

Theo điểm b khoản 2 Điều 30 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hồ sơ gồm thông báo lập địa điểm kinh doanh. Mẫu thông báo nằm trong Phụ lục I ban hành kèm Thông tư 68/2025/TT-BTC.

Bước 3: Nộp hồ sơ trong thời hạn 10 ngày

• Thời hạn: 10 ngày kể từ ngày quyết định lập địa điểm kinh doanh.
• Nơi nộp: Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi đặt địa điểm kinh doanh. Theo Điều 20 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, đây là cơ quan đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Riêng địa điểm trong khu công nghệ cao thì do Ban quản lý khu công nghệ cao đảm nhiệm.
• Hình thức: Nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc nộp trực tuyến qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp (dangkykinhdoanh.gov.vn).

Từ ngày 01/7/2025, cả nước còn 34 tỉnh, thành phố và chính quyền địa phương hai cấp. Doanh nghiệp cần ghi địa chỉ theo tên đơn vị hành chính cấp xã mới. Không còn nộp hồ sơ ở cấp huyện.

Bước 4: Nhận kết quả

Theo khoản 3 Điều 30 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, trong 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký kinh doanh cập nhật thông tin địa điểm vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp yêu cầu, cơ quan này cấp Giấy chứng nhận đăng ký địa điểm kinh doanh. Nếu hồ sơ chưa hợp lệ, cơ quan sẽ ra thông báo bằng văn bản nêu nội dung cần sửa đổi, bổ sung.

Lưu ý thực tiễn:

• Nên đề nghị cấp Giấy chứng nhận. Dù không bắt buộc, giấy này rất tiện khi làm việc với cơ quan thuế, quản lý thị trường, ngân hàng hoặc khi xin giấy phép con.
• Kiểm tra địa chỉ trước khi ký hợp đồng thuê. Mặt bằng phải phù hợp với ngành nghề. Ví dụ, căn hộ chung cư chỉ dùng để ở thì thường không được dùng cho hoạt động kinh doanh.
• Lệ phí (nếu có) theo biểu phí hiện hành của Bộ Tài chính. Mức phí có thể khác nhau giữa hồ sơ nộp trực tuyến và nộp trực tiếp, nên kiểm tra trên Cổng thông tin trước khi nộp.

Nghĩa vụ thuế của địa điểm kinh doanh

Mã số thuế và hóa đơn

Địa điểm kinh doanh không có mã số thuế riêng. Mã 5 chữ số chỉ dùng để quản lý đăng ký doanh nghiệp (khoản 6 Điều 8 Nghị định 168/2025/NĐ-CP). Mọi nghĩa vụ thuế, hóa đơn và chứng từ của địa điểm đều gắn với mã số thuế của doanh nghiệp hoặc chi nhánh chủ quản.

Lệ phí môn bài: đã chấm dứt từ 01/01/2026

Theo Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội, việc thu, nộp lệ phí môn bài chấm dứt kể từ ngày 01/01/2026. Vì vậy, địa điểm kinh doanh lập từ năm 2026 không phải nộp lệ phí môn bài.

Lưu ý: Khoản lệ phí môn bài còn nợ của các năm trước 2026 vẫn phải nộp đủ, không được xóa.

Kê khai thuế khi địa điểm ở khác tỉnh

Từ ngày 01/7/2026, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP có hiệu lực. Điều 15 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định việc khai thuế với doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh ở tỉnh khác. Doanh nghiệp có thể khai tập trung tại cơ quan thuế quản lý trụ sở chính và phân bổ số thuế cho địa phương có địa điểm, hoặc khai riêng ở nơi phát sinh hoạt động, tùy từng loại thuế:

• Thuế thu nhập cá nhân (khấu trừ của người lao động): doanh nghiệp được chọn khai tập trung tại trụ sở chính rồi phân bổ cho từng đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh, hoặc khai riêng với cơ quan thuế quản lý nơi đó (điểm d.1 khoản 2 Điều 15).
• Thuế thu nhập doanh nghiệp: phải phân bổ khi địa điểm kinh doanh là cơ sở sản xuất ở tỉnh khác, gồm cả cơ sở gia công, lắp ráp (điểm b.3 khoản 2 Điều 15). Thông tư 89/2026/TT-BTC hướng dẫn chi tiết.
• Thuế GTGT: cơ chế phân bổ thuế GTGT phải nộp chỉ áp dụng đến hết ngày 31/12/2026, trừ trường hợp xổ số điện toán (khoản 2 Điều 74 Nghị định 252/2026/NĐ-CP). Doanh nghiệp đang phân bổ GTGT cho địa điểm khác tỉnh cần chuẩn bị điều chỉnh cách kê khai từ kỳ tính thuế năm 2027.

Lưu ý thực tiễn: Phần lớn sai sót về thuế ở địa điểm kinh doanh không đến từ việc khai thiếu, mà từ việc không theo dõi doanh thu và chi phí riêng cho từng địa điểm. Khi phải phân bổ hoặc khi cơ quan thuế địa phương yêu cầu giải trình, doanh nghiệp sẽ thiếu số liệu. Hãy mở mã quản lý riêng cho từng địa điểm trên phần mềm kế toán ngay từ đầu.

Xử phạt vi phạm liên quan đến địa điểm kinh doanh

Nghị định 288/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 21/7/2026) sửa đổi Nghị định 122/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư. Theo đó, kê khai không trung thực, không chính xác trong hồ sơ thông báo lập địa điểm kinh doanh (và hồ sơ thông báo thay đổi) bị phạt từ 30 đến 70 triệu đồng đối với tổ chức. Mức phạt với cá nhân bằng một nửa.

Việc không thông báo, thông báo quá hạn hoặc kinh doanh tại địa điểm chưa thông báo cũng là hành vi bị xử phạt. Doanh nghiệp nên tra cứu điều khoản cụ thể tại thời điểm phát sinh, hoặc liên hệ luật sư để được xác định chính xác.

Thay đổi, tạm ngừng, chấm dứt địa điểm kinh doanh

• Thay đổi (địa chỉ, người đứng đầu, tên...): thông báo thay đổi nội dung với cơ quan đăng ký kinh doanh nơi đặt địa điểm.
• Tạm ngừng: thực hiện thủ tục thông báo tạm ngừng theo quy định. Tham khảo: Thủ tục tạm ngừng kinh doanh và khôi phục hoạt động doanh nghiệp.
• Chấm dứt: dùng mẫu thông báo chấm dứt hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh (Mẫu số 28 Phụ lục I Thông tư 68/2025/TT-BTC). Trước đó cần hoàn tất hóa đơn và thuế liên quan đến địa điểm.

Nếu doanh nghiệp muốn mở rộng thêm ngành nghề cho địa điểm, trước hết cần bổ sung ngành nghề ở cấp doanh nghiệp: Thủ tục thay đổi ngành nghề kinh doanh trên giấy phép.

Với hộ kinh doanh, quy định về địa điểm kinh doanh khác so với doanh nghiệp. Xem dịch vụ đăng ký hộ kinh doanh. Nếu bạn chưa có doanh nghiệp và đang cân nhắc mô hình phù hợp, Luật Taga hỗ trợ trọn gói qua dịch vụ thành lập công ty, bao gồm cả việc lập chi nhánh và địa điểm kinh doanh sau thành lập.

Căn cứ pháp lý

• Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 03/2022/QH15 và Luật số 76/2025/QH15.
• Nghị định 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 về đăng ký doanh nghiệp.
• Thông tư 68/2025/TT-BTC ban hành biểu mẫu sử dụng trong đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh.
• Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2026).
• Nghị định 252/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Quản lý thuế.
• Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân (chấm dứt thu lệ phí môn bài từ 01/01/2026).
• Nghị định 122/2021/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 288/2026/NĐ-CP, về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư.

Kết luận

Thành lập địa điểm kinh doanh là cách mở rộng nhanh, thủ tục gọn và chi phí quản lý thấp hơn chi nhánh. Tuy vậy, doanh nghiệp vẫn cần nộp hồ sơ đúng thời hạn 10 ngày, đặt địa điểm ở mặt bằng phù hợp với ngành nghề và tổ chức kê khai thuế đúng theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP, nhất là khi địa điểm ở tỉnh khác.

Nếu bạn cần tư vấn chọn giữa chi nhánh và địa điểm kinh doanh, hoặc muốn Luật Taga soạn và nộp hồ sơ trọn gói, hãy liên hệ Luật Taga hoặc gọi hotline 0968 856 464 để được luật sư hỗ trợ.